Islak borulu sprinkler sistemleri en yaygın sprinkler sistemidir. Islak borulu sprinkler sistemi, sistemdeki suyun sprinkler borularının içinde basınçlı olarak sürekli tutulduğu sistemdir. Bir sprinkler başlığı etkinleştiğinde borudaki su hemen alevin üzerine boşaltılır.

Islak borulu yangın söndürme sisteminin avantajları:

–Sistemin sadeliği ve güvenilirliği – Islak borulu sprinkler sistemleri en az sayıda elemana sahiptir ve bu nedenle arızalanacak eleman sayısı diğer sistemlere göre daha azdır. Bu özellik sprinkler sisteminin güvenilirliğini arttır. Çünkü olası bir yangın gelişene kadar ıslak borulu sprinkler sistemi, uzun yıllar arıza vermeden dayanabilir. Sprinkler sistemi bakımlarının istenen sıklıkta gerçekleştirilemeyeceği tesislerde bu özellik büyük önem kazanır.
–Kurulum ve bakım maliyetinin düşük olması – Genel sadelikleri sayesinde ıslak borulu sprinkler sistemleri kısa montaj süresi ve düşük maliyetle kurulabilir. Diğer sistem tiplerine kıyasla genellikle daha az servis süresi gerektirir. Bu tasarruflar, bakım bütçelerini düşük tutmak isteyen firmalar için önem arzediyor.
–Bakım ve tamir kolaylığı – Islak borulu sprinkler sistemlerinde arılanan elemanları değişimi nispeten daha kolaydır. Sistemdeki suyun boşaltılmasını takiben tüm sistem elemanlarında kolaylıkla bakım ve değişiklik gibi işlemler yapılabilir. İşlemin ardından sistem tekrardan basınçlandırılarak test edilir. Arıza tespiti ve özel kontrol ekipmanı gibi ekstra işlemlerden kaçınılması yine zaman ve maliyet tasarrufu sağlar.
–Bir yangından sonra tekrardan kurulumunun kolaylığı – Islak borulu sprinkler sistemlerinin yangın sonrasında tekrardan aktifleştirilmesi daha kolaydır. Çoğu durumda, patlamış sprinkler başlıkları değiştirilip borulara su verilerek sistem aktif hale getirilir. Ön tepkimeli sprinkler sistemleri ve kuru borulu sprinkler sistemleri kontrol ekipmanını yenilemek gibi ekstra durumlar ile karşı karşıya kalınabilir.

Islak borulu yangın söndürme sisteminin dezavantajları:
-Islak borulu sistemler soğuk ortamlar için uygun değildir. Suyun donma ihtimalinin olduğu ortamlarda borular içerisindeki suyun donma riski vardır. Su donduğu takdirde sistem çalışmaz ayrıca sistemin elemanları zarar görebilir.
-Boruların ciddi darbelere maruz kaldığı durumlarda sistemden su sızıntısı görülebilir.

   

Kullanım Alanları:

• Soğuk hava depoları
• Açık otoparklar
• Fabrika ve depo alanları

Yangın Hidrant Sistemleri

Gelişmiş olan yangınlara müdahale konusunda en önemli araçlardan biri yangın hidrant sistemleridir. Gerek itfaiye personeli gerekse yapıda bulunan eğitimli personelin kullanımıyla yangına müdahale olanağı sağlayan yangın hidrant sistemleri, yangının söndürülmesi açısından hayati öneme sahiptirler.

Yangın Hidrant Sistemleri Yönetmeliği

Çevresel yangın hidrantı sistemi, Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik gereği, taban alanı 5000 metre kare’den büyük olan yapılar ve alanlar için zorunludur. Çevre hidrant sisteminin yangına müdahalesi konusundaki öneminin farkında olan Gri Çizgi,  danışmanlığını yapmakta olduğu firmalara, alanı bu değerden küçük olup da tehlike arz eden yapılar için mutlak suretle önermektedir.

Gri Çizgi tarafından ithalatı, montajı, tasarımı, projelendirmesi, süpervizörlüğü, bakımları ve servis işlemleri yapılan çevre hidrant sistemlerinin tüm ekipmanları, uluslararası kabul görmüş onaylara sahiptir.

Yangın Hidrant Sistemleri Standart ve Onayları

Çevre hidrant sistemlerinin tasarımları, TS EN 12845, Türkiye Yangın Yönetmeliği ve NFPA13 standartları doğrultusunda yapılmaktadır ve debi – basınç değerleri bu standartlar doğrultusunda hesaplanmaktadır.

Yangın hidrantı sistemi kurulacak yerin minimum sıcaklık değerlerine göre, hidrant tipleri seçilmekte ve müşterinin kullanımına bu şekilde sunulmaktadır.

 

Standartların işaret ettiği değerler, FM onaylı UL listeli, yahut VdS onaylı hidrolik hesap programlarıyla teyit edilmekte ve tüm projelendirmeler bu hesaplamalar doğrultusunda yapılmaktadır. Müşteri ihtiyaçları doğrultusunda estetik kaygılar çerçevesinde, değişik tasarım ve türlerde hidrant seçimi ve tedariği yapılabilmektedir. Sulu söndürme sistemleriyle beraber köpüklü söndürme sistemlerinin de uygulandığı yerlerde kullanılabilen yangın hidrant sistemleri, D ve E sınıfı yangın harici çoğu alanda kullanılabilmekte ve yangın söndürülmesinde etkili araç olabilmektedir.

Birçok tesiste atıl vaziyette ve kullanım dışı şekilde durmakta olan hidrantların bakımları çok önemlidir. Dolayısıyla tüm yangın korunum sistemlerinde olduğu gibi, çevre hidrant sistemlerinin bakımlarının eksiksiz ve standartlara uygun periyotlarla yapılması gerekliliği hayati öneme sahiptir. Özellikle hidrantların yanında konumlandırılan hidrant dolaplarının içerisindeki lans, hortum ve diğer malzemelerin eksik olmaması konusuna dikkat edilmelidir. Herhangi bir eksiklik durumunda yerine ikame malzeme tedarik edilmelidir.

Yangın Hidrant Sistemi Nedir?

Yangın hidrant sistemleri bazı durumlarda yangın söndürme zincirinin en önemli halkası olabilen bir söndürme aracıdır. Bu sistem sayesinde su alana yayılarak ulaşır. Hidrant sistemin özelliği de buradan gelmektedir. Yangın anında suyu alana müdahale etmek için yayarak iletir. Yangın hidrant sistemi alanın her tarafına suyun püskürtülmesine yardımcı olur. Yangın anında ilk müdahale yapıldığında fakat yangın kontrol altına alınamadığında dışarıdan müdahale etmek amacıyla kaldırımlarda bulunan hidrantlar hayati önem taşırlar. Yangın bölgesinin dış yüzeyini soğutmak ve yangının çevreye sıçramasını önleyebilmek amacıyla kullanılmaktadır. Yer altı ve yerüstü olarak üretilen 2 farklı tipi bulunmaktadır. Gri Çizgi tarafından da temin edilebilen hidrantların 2 türü de TS 2821 standartlarına göre dizayn edilir ve uluslararası standartlara göre oluşturulur.

Yangın söndürme hidrantı tam olarak, yangına ilk müdahale esnasında sonuç alınamaması durumuna devreye girerek, dönen bir çalışma şekliyle alanın her tarafına su fışkırtabilme ve yangını söndürme amacıyla çalışır. Şehirleşmenin fazla olduğu geniş alanlarda ve imar planlama alanı 5000 metrekarenin üzerinde olan ve içerisinde her türlü kullanım alanı mevcut bulunan yerleşim yerlerinde yaptırılması zorunlu bir ekipmandır. Dış hidrant sistemi olarak da tanımlanabilen yangın hidrantları bu özellikleri taşıyan alanlarda kullanımı zorunlu olan bir söndürme aracıdır.

Yangın söndürme hidrantlarının sayısı birden fazla olmalıdır. Bu nedenle de aralarındaki mesafelerin eşit olarak ayarlanması çok önemlidir. Hidrantların kurulması planlanan bölgede eğer tehlike durumu yüksek ise hidrantlar arası mesafe yakın olmalıdır. Fakat tehlike oranı az ise eğer hidrantlar arası mesafe geniş olabilmektedir. Yangın söndürme hidrant sistemlerinin kurulma mesafeleri, çok yüksek tehlikeli bölgelerde 50 metre, yüksek tehlikeli bölgelerde 100 metre, orta tehlikeli bölgelerde 125 metre ve düşük tehlikeli bölgelerde ise; 150 metre olmalıdır. Herhangi bir tehlike olmadan da ve hidrant kurmak için gerekli zorunlulukları taşımasa da normal binalarda da 5 ve 15 metre uzaklığında hidrantlar bulundurulur. Eğer hidrant sisteminde; boru donanımında yer alan ring sistemi yok ise; en düşük boru çapının da 100 mm olması ve hidrolik hesaba uygun bir şekilde dizayn edilmesi gerekmektedir. Hidrant sisteminde dizayn debisinin en az 1900 l/dak olması da şarttır. Uygun bulunması durumunda; binanın tehlike sınıfına göre debi arttırılabilir. Ayrıca hidrant çıkış noktasında 700 kPa basınç olması gerekmektedir. Gri Çizgi tarafından hizmet veren alanında uzman mühendis ekibi hidrant kurulumu yapılacak bölgelerde uygulanması gereken prosedür ne ise ona uygun şekilde sistemleri dizayn etmektedir.

Binaların dışına veya içine yerleştirilen yangın hidrantları ile manuel müdahale sağlar. İtfaiyenin suya hızlı erişmesini sağlar. Yüksek su debisi gerektiren büyük yangınlar için uygundur.

Kullanım Alanları:

• Fabrikalar
• Büyük endüstriyel tesisler
• Depolar

Yangın dolapları, büyüme aşamasında olan ve henüz manuel müdahale ile söndürülme olanağı olan küçük çapta yangınlar için en önemli araçlardan biridir. Gövdesindeki makarasının ergonomik yapısı ve hortumlarının kauçuk özelliğiyle, gerek amatör personel için, gerek eğitimli personel için kullanımı oldukça uygundur.

Eğitimli personel için tasarlanan çeşitleri olduğu gibi, yapıda amatör personelin kullanımı için tasarlanan yangın dolapları da mevcuttur.

Yangına manuel müdahale olanağı sağlayan en önemli araçlardan olan yangın dolaplarının tüm kurulum ve temin işlemleri, Gri Çizgi tarafından müşterilerine sunulmaktadır.

İhtiyaçlar doğrultusunda uygulaması düşünülen yangın dolaplarının debi ve basınç değerleri, Türkiye’de ilk ve tek olarak dijital flowmetre ile NFPA13 ve TS EN 12845 standartları doğrultusunda, deneyimli Gri Çizgi. mühendisleri tarafından yapılmakta olup, hidrolik hesaplamada VdS yahut FM / UL onaylı software’ler kullanılmaktadır.

NFPA13 ve TS EN 12845 standartlarındaki bazı farklılıklardan dolayı, yangın dolaplarından elde edilmesi gerekli basınç ve debi değerleri, ciddi ölçüde değişebilmekte ve bu da tasarımsal farklılıklara sebebiyet verebilmektedir. Standart bilgisi hakimiyeti üst düzeyde olan Gri Çizgi mühendislik departmanı, uygun şartname ve yönetmeliklere uygun olarak, yangın dolabı üretmekte, müşterilerine ilgili çözümleri sunabilmekte ve bunları hidrolik hesaplarla teyit edebilmektedir.

Gerek amatör kullanıcılara hitap eden TS EN 671-1 standartlarına uygun, gerekse eğitimli personele hitap eden TS EN 671-2 standartlarına uygun yangın dolaplarının temini, montajı, bakımı ve servis işlemleri, Gri Çizgi bünyesindeki deneyimli saha personeli tarafından yapılmaktadır.

 

Yangın Dolapları

Herhangi bir kapalı alanda olası yangınları söndürmede kullanılabilecek yangın dolaplarının giriş vanaları 2” olup, istenildiği takdirde, yerel yönetmelik ve şartnameler ışığında farklı tipte de temin edilebilmektedir.

İstenildiği takdirde, mimari estetiğe sahip, şık görünen, mahal veyahut alanın görünüşüne bağlı olarak müşterilerin estetiksel kaygılarını ön planda tutabilen ve göze hitap eden yangın dolabı tasarımları, müşteri taleplerine bağlı olarak tedarik edilebilmektedir.

Sulu tipteki yangın dolabı çeşitlerinin yanında, köpüklü yangın dolapları da, proje ihtiyaçları ve şartnameler doğrultusunda, yer özellikleri de göz önünde bulundurularak çözüm olarak temin edilebilmektedir.

Tüm yangın dolaplarının bakım ve servis işlemleri, deneyimli Gri Çizgi personeli tarafından standartlara uygun biçimde yapılmaktadır.

Yangın Dolapları Nasıl Kullanılmalı?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile yangına karşı bazı güvenlik önlemlerinin alınmasını zorunlu kılınmıştır. Gri Çizgi tarafından temini ve kurulumu sağlanan bu zorunlu güvenlik önlemlerinden biri de yangın dolaplarıdır. Yangın dolapları sistemi sabit boru tesisatı ile yangın dolaplarından meydana gelir.

Sabit boru tesisatı; yangın dolapları sistemine su sağlayan sabit bir boru belirlenmesini içerir. Bu borunun çapı 50 mm’den az olmayacaktır. Yüksek binalar, alışveriş merkezleri, otoparklar ve benzeri yerlerde, ıslak veya kuru sabit boru sistemi üzerinde, itfaiye ve eğitilmiş personelin kullanımına olanak sağlayan bağlantı ağızları bırakılmalı ve bu bağlantı ağızları yangın merdiveni veya yangın güvenlik hacmi gibi korunmuş mekanlarda olmalıdır. Yangın dolabı içerisinde kullanılan sabit boru tesisatı için önemli diğer nokta ise hortum bağlantılarının tamamının itfaiyenin kullandığı normlara uygun olması gerektiğidir.  Bu nedenle sistemlerin kurulumu Gri Çizgi gibi alanında uzman çalışanlara sahip bir firmaya yaptırılmalıdır.

Yangın dolapları; konaklama ve sağlık hizmeti veren yerler, toplanma amacıyla inşa edilmiş binalar, alışveriş merkezleri, 1000 metrekare üzerindeki imalathane ve atölyelerde bulundurulması zorunlu ekipmanlardandır. Her katta mutlaka bulundurulmalıdır. Dolaplar arasındaki uzaklık 30 metreden fazla olmamalıdır. Yangın dolabı kullanımı için en uygun alanlar koridor çıkışları ve merdiven sağanlıklarıdır. Kolay görülebilecek yerlere konulmalıdır. Hortumların saklandığı dolap ve kabinler gerekli cihazların döşenmesine izin verecek büyüklükte olmalıdır. Bunlar yangın sırasında hortum ve cihazların kullanılmasını zorlaştırmayacak ve yangın söndürmede kolay müdahale sağlayacak şekilde kullanılmalıdır. Yangın dolabı içerisinde kullanılan hortumlar mutlaka yönetmeliğe uygun olmalıdırlar. Hortumların uzunlukları 30 metreyi çapı ise 25 mm’yi aşmamalıdır.  Eğer bina içerisinde yangın personeli eğitimi almış bir kişi var ise yassı hortumlu yangın dolapları kullanılabilir. Yassı hortum anma çapı 50 mm’yi ve hortum uzunluğu 20 m’yi geçmemelidir. Nozul (lüle) veya lansı kapama, püskürtme ve/veya fiskiye yapabilmelidir. Dolap dizayn debisi 400 l/dak ve lans girişindeki basıncı 600 kPa olmalıdır. Basınç 900 kPa’ı geçmesi durumunda basınç düşürücü kullanılmalıdır. Gri Çizgi ürünleri içerisinde yer alan yangın dolabı çeşitlerinin tamamı istenilen standartlara uygun şekilde üretilmektedir.

Yangın güvenlik sistemleri su beslemelerinde kullanılan tüm yangın pompalarının kurulumu, deneyimli ve bu konuda sertifika sahibi Gri Çizgi  personeli tarafından, “NFPA20  Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection”  ve TS EN 12845 standartları doğrultusunda yapılmaktadır.

Temin ettiğimiz yangın pompaları FM onaylı ve UL listeli pompalar olup, müşteri ihtiyacına ve şartnamelere göre, gerektiğinde VdS onaylı pompalar da temin edilip, montajı gerçekleştirilmektedir. Kurulumunu yaptığımız bazı yangın pompası tipleri;

• Dikey hat tipi yangın pompaları
• Yatay bölünebilir gövdeli yangın pompaları
• Sondan emişli yangın pompaları
• Dik türbin tip yangın pompalar

Yangın güvenlik sistemleri için hayati öneme sahip yangın pompa grupları, 2 adet asıl ve bir adet jockey pompadan oluşmaktadır. İstenildiği takdirde, ana pompalar elektrikli veyahut dizel tip seçilebilmektedir. Birden fazla pompa olması durumunda, kapasitenin en az %50’si yedeklenmektedir.

Yangın Pompaları

Temin edilen pompa kapasiteleri, Gri Çizgi mühendisleri tarafından yapılan hidrolik hesaplarla ve projelerle belirlenmektedir. 100 GPM ile 5000 GPM arasında pompa kapasitelerini ihtiyaçlar doğrultusunda yurt içi ve yurt dışından temin edebilen  Yangın Güvenlik Sistemleri, sistem kurulumlarından sonra periyodik olarak pompa grupları bakım işlemlerini de kendi bünyesindeki deneyimli saha personeli ile gerçekleştirebilmektedir.

Geleneksel sulu söndürme sistemleri yangın pompa gruplarının yanında, firmamız tarafından anahtar teslim çözümleri üretilen Water Mist – Su Sisi söndürme sistemleri pompaları da firmamız tarafından, standartlar ve üretici manuelleri doğrultusunda temin edilebilmekte ve kurulumu yapılmaktadır. Bu tür sistemlerle alakalı pompalar, yüksek basınçlarda düşük debileri tedarik edebilmekte ve suyu pülverize hale getirerek, yangın söndürülmesi için maksimum verim elde edebilmektedirler. Yine bu tür pompaların bakımları da Gri Çizgi tarafından periyodik olarak gerçekleştirilmektedir.

Yangın Pompaları Çalışma Prensibi

Yangın pompalarının çalışma prensibi su temin etme amacıyla kullanılan santrifüj pompalar ile aynıdır. Yangın pompaları genellikle acil durumlarda kullanılması nedeniyle genel ve günlük kullanıma uygun pompalara göre daha fazla detaya sahip olarak üretilmektedir. Bunun nedeni acil durumlarda güvenli ve sorunsuz çalışmasına ihiyaç olmasıdır. Genel amaç ile kullanılan su pompaları yapacakları işin durumuna göre tasarlanıp imal edilirler. Yangın pompası ise, üst düzey güvenlik ihtiyacı göz önüne alınarak ve net çıkış basınç değeri sağlamak amacıyla tasarlanır ve üretilir. Santrifüj pompalar, sağlayacağı hidrolik değerler ve çalışma koşullarına uygunluğu sebebi ile yangın sistemlerinde kullanılabilecek tek pompa türüdür. Yangın pompaları, içerisinde bulunan çark ya da çarkların, motor tahriki ile milleri ekseninde dönel hareketle suya kazandırdığı santrifüj kuvvet sayesinde etki ettiği suya salyangoz gövde formu içerisinde basınç kazandırır. Pompa içerisinde basınçlandırılmış su, salyangoz gövde formunu takip ederek salyangoz gövde çıkış ağzından tesisata transfer olur. Bu sebeple yangın pompaları, basınç kazandırdığı suyu gerekli olan noktalara transferini sağlayan çeşitli yapılardaki temel hidrolik makinalardır.

Yangın Pompası Tipleri

Farklı tiplerde ve modellerde yangın pompaları mevcuttur. Bu pompalar kullanımlarına en uygun olacak şekilde sistemlere entegre edilirler. Dört farklı yangın pompası arasında en yaygın kullanımı olanı uçtan emişli yangın pompaları ve çift girişli yangın popmlarıdır. Yangın pompaları türleri ve özellikleri şöyledir;

• Uçtan Emişli Yangın Pompaları: (Horizontal End-Suction) Uçtan emişli, salyangoz gövdeli, yatay milli, tek kademeli santrifüj pompalar.
• Çift girişli Yangın Pompaları: (Horizontal Split-Case) Çift girişli, eksenel ayrılabilir gövdeli, yatay milli santrifüj pompalar.
• Hat tipi Yangın Pompaları: (In-Line) Dikey milli tek kademeli santrifüj pompalar.
• Çok Kademeli Pompalar: (Multi-Stage)Yatay milli, çok kademeli yüksek basınçlı santrifüj pompalardır.

Yangın Pompası Seçerken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Yangın pompaları seçilirken dikkat edilmesi gereken bazı ayrıntılar vardır. Öncelikle mutlaka pompaların en önemli özelliği olan hidrolik değerlere dikkat edilmelidir. Hidrolik değerleri karşılayan temel ve sorunsuz yapıdaki pompalar öncelikli seçilecek pompalar olmalıdır. Yangın pompalarının nasıl seçileceği NFPA 20 standartlarında net ve açık bir şekilde belirlenmiştir. Yangın pompaları seçilirken öncelikle dikkat edilmesi gerekenler;

• Hidrolik seçim kriterleri
• Malzeme opsiyonları kriterleri
• Tahrik kontrol güvenlik panolarının yetenekleri olarak sıralanabilir.

Yangın pompalarının debi oranları da oldukça önemlidir.  Yangın pompası debi miktarı SI birim ve MKS boyut sisteminde 6m³/h’den 1136m³/h’a kadar çıkmaktadır. Basınç değer aralığı ise 2,7 bar’dan 13,6 bar’ kadardır. NFPA 20 standardının 3 ve 4. bölümlerinde kapalı vana konumundaki basınç değeri, tasarım basıncının yüzde 140’ı geçmemesi gerekir. Debi değerinin de tasarım debi değerinin yüzde 150 olduğu durumda basınç değeri, tasarım basınç değerinin yüzde 65’inin altına inmemelidir